കൊടക്കാട് നാരായണന്
മനുഷ്യന്റെ കരങ്ങള് മലകളില് എഴുതിയ ചരിത്രത്തിന്റെ അക്ഷയകാവ്യം- അതാണു ചൈനയിലെ വന്മതില്. 13-ാം വയസ്സില് ഹൈസ്കൂള് ചരിത്ര ക്ലാസുകളില് വച്ചാണ് വന് മതിലിനെക്കുറിച്ചുള്ള അത്ഭുതം ജനിച്ചത്. അതൊന്ന് നേരില് കാണണമെന്നും അതില് കയറണമെന്നും, അല്പം അഹങ്കാരത്തോടെ പറഞ്ഞാല് ‘കീഴടക്കണ’മെന്നും അന്നേ തോന്നിയതാണ്. 50 കൊല്ലത്തെ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പിനു ശേഷം അത് സാധിച്ചതിലുള്ള അത്ഭുതത്തിലാണിപ്പോള്. യാത്രാനന്ദ ട്രാവല് പാക്കേജില് ടൂര് മാനേജര് ഷിജിന് പറമ്പത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തില് ഞങ്ങള് 34 പേര് അക്ഷരാര്ഥത്തില് വന്മതില് കീഴടക്കിയാണ് നാട്ടില് തിരിച്ചെത്തിയത്. ഭൂമിയുടെ നെഞ്ചിലൂടെ അനന്തമായി നീണ്ടുകിടക്കുന്ന ഒരു കല്നാഗം പോലെ, മലനിരകളെ തഴുകിയും താഴ്വരകളെ മറികടന്നും ചരിത്രത്തിന്റെ ദീര്ഘനിശ്വാസമായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുകയാണ്, ചൈനയുടെ വന്മതില്.
സൂര്യോദയത്തിന്റെ ആദ്യ സ്വര്ണ്ണകിരണം അതിന്റെ കല്പ്പടവുകളില് പതിയുമ്പോള്, അത് വെറും ഒരു മതിലല്ല; നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ കഥകള് ഹൃദയത്തില് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു മഹാകാവ്യമാണെന്നേ തോന്നു…. മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനവും പ്രതിജ്ഞാബദ്ധതയും എത്ര ഉയരങ്ങളിലെത്താമെന്നതിന്റെ ശിലാലിഖിതം.
ക്രിസ്തുവിന് മുമ്പുള്ള ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടുമുതല് അതിര്ത്തി രക്ഷയ്ക്കായി മതിലുകള് അഥവാ ചരിത്രത്തിന്റെ നീണ്ട പാത നിര്മ്മിച്ചു തുടങ്ങി.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മനുഷ്യനിര്മിത പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണത്.
ക്രിസ്തുവിന് മുമ്പ് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടില് ചൈനയിലെ വിവിധ രാജ്യങ്ങള് തങ്ങളുടെ അതിര്ത്തികള് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ചെറിയ മതിലുകള് നിര്മ്മിക്കാന് തുടങ്ങി.
ക്രി.മു. 220-206ല് ക്വിന് ഷി ഹ്വാംഗ് ചൈനയെ ഏകീകരിച്ചതിനുശേഷം ഈ മതിലുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
തുടര്ന്ന് ഹാന്, സ്യൂ, നോര്തേണ് രാജവംശങ്ങള് എന്നിവയും മതിലിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങള് വികസിപ്പിച്ചു.
ഇന്ന് കാണുന്ന ഭൂരിഭാഗം ശക്തമായ കല്മതിലുകളും കാവല്ഗോപുരങ്ങളും മിംഗ് രാജവംശം (1368-1644) കാലഘട്ടത്തിലാണ് നിര്മ്മിച്ചത്.
വടക്കന് ആക്രമണങ്ങളില് നിന്ന് രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുക, സൈനിക നീക്കങ്ങള് ഏകോപിപ്പിക്കുക, വ്യാപാരപാതകള് നിരീക്ഷിക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങള്. വന്മതിലിന്റെ ആകെ നീളം ഏകദേശം 21,196 കിലോമീറ്ററിലധികമാണെന്ന് പഠനങ്ങള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മരുഭൂമികളും പുല്മേടുകളും മഞ്ഞുമലകളും കടന്ന് അത് നീളുന്നു. പതിനഞ്ച് പ്രദേശങ്ങളില് വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന നിര്മ്മാണ സാഗരം. കിഴക്ക് റഷ്യയിലെ ഹൈബെ പ്രവിശ്യയിലെ ഷാന് ഹായ് ഇവാനില് നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറ് ഗിന്സു പ്രവിശ്യയിലെ ജിയാങ്കു വാനി മലനിരകളിലൂടെ മംഗോളിയ വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്ന ശില്പ്പചാതുരി!
കല്ലുകളില് കൊത്തിയ അധ്വാനഗാഥ-
ഓരോ കല്ലും ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ വിയര്പ്പുതുള്ളിയാണ്.
ഓരോ ഗോപുരവും ഒരു കാവല്ക്കാരന്റെ ജാഗ്രതയാണ്.
ഓരോ വളവും ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയാണ്.
ലക്ഷക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികളും സൈനികരും തടവുകാരും ചേര്ന്നാണ് ഈ മഹാനിര്മ്മിതി പൂര്ത്തിയാക്കിയത്. 3 ലക്ഷത്തോളം സൈനികര്, 15 ലക്ഷത്തോളം തൊഴിലാളികള്, 10 ലക്ഷത്തിലേറെ പേര് രണ്ടായിരം വര്ഷം നടത്തിയ ഭഗീരഥ പ്രയത്നം. നാലു മുതല് അഞ്ചു വരെ ലക്ഷം പേര് ഭക്ഷണവും വെള്ളവും പോലും ലഭിക്കാതെ ഈ മഹാനിര്മ്മിതിയുടെ ഭാഗമായി രക്തസാക്ഷികളായിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ ഭൗതിക ശരീരം അവിടെ തന്നെ അടക്കം ചെയ്തുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. മലമുകളിലേക്ക് കല്ലുകള് ചുമന്നുകൊണ്ടുപോയ മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനം ഇന്നും കാറ്റില് മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ തോന്നും.
പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ചേര്ന്നൊരുക്കിയ വിസ്മയമാണിത്.
വസന്തത്തില് പൂക്കളുടെ നിറം മതിലിനെ അലങ്കരിക്കും.
വേനലില് പച്ചപ്പിന്റെ തിരമാലകള് അതിനെ പൊതിയും.
ശരത്കാലത്ത് സ്വര്ണ്ണവര്ണ ഇലകള് അതിന് രാജകീയ ഭംഗി നല്കും.
ശൈത്യത്തില് മഞ്ഞുപുതച്ച വെള്ളക്കവചം ധരിച്ച ഒരു നിശ്ശബ്ദ യോദ്ധാവായി അത് മാറും.
മലകളുടെ മുകളിലൂടെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് പോകുന്ന മതില് കാണുമ്പോള് അത് ഭൂമി എഴുതിയ ഒരു കവിതയാണെന്നു തോന്നും.
ലോക പൈതൃകത്തിന്റെ മഹത്വം:
യുനെസ്കോ 1987-ല് വന്മതിലിനെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയില് ഉള്പ്പെടുത്തി. ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില് നിന്ന് കോടിക്കണക്കിന് സന്ദര്ശകര് ഈ അത്ഭുതം കാണാനെത്തുന്നു.
മലകളുടെ മസ്തകത്തില്
കാലം കെട്ടിയ കല്മാലയാണ് വന്മതില്.
കാറ്റിന്റെ ഭാഷ കേട്ട്,
നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ കഥ പറഞ്ഞ്,
സൂര്യനൊപ്പം ഉണരുകയും
ചന്ദ്രനൊപ്പം ഉറങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന
മനുഷ്യധൈര്യത്തിന്റെ മഹാഗാനം.
കല്ലുകള്കൊണ്ട് തീര്ത്ത ഒരു മതില് മാത്രമല്ല അത്;
ഒരു ജനതയുടെ സ്വപ്നവും
അധ്വാനവും ചരിത്രവും ചേര്ന്ന് എഴുതിയ
ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കവിതയാണ്.
വലുപ്പവും സവിശേഷതകളും:
ആകെ നീളം: ഏകദേശം 21,196 കിലോമീറ്റര്.
ഉയരം: സാധാരണയായി 6 മുതല് 8 മീറ്റര് വരെ. ചില ഭാഗങ്ങളില് 14 മീറ്ററോളം.
വീതി: മുകളില് ഏകദേശം 4 മുതല് 5 മീറ്റര് വരെ.
നിര്മ്മാണത്തിന് കല്ല്, ഇഷ്ടിക, മണ്ണ്, പാറ, മരക്കഷണങ്ങള് തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു.
ആയിരക്കണക്കിന് കാവല്ഗോപുരങ്ങളും സിഗ്നല് ടവറുകളും കോട്ടകളും കുതിര ട്രാക്കുകളും മതിലിനോട് ചേര്ന്ന് നിര്മ്മിക്കപ്പട്ടു.
ഭൂമധ്യരേഖയുടെ പകുതിയിലേറെ ദൂരത്തിന് സമാനമായ നീളമാണെന്നത് അതിന്റെ മഹത്ത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ചൈനയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളില് ഒന്നാണിത്.
പ്രതിവര്ഷം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആഭ്യന്തര-വിദേശ സന്ദര്ശകര് എത്തുന്നു.
ബെയിജിന് സമീപമുള്ള ബാദാലിങ്, മുടിയാന്യു തുടങ്ങിയ ഭാഗങ്ങള് ഏറ്റവും കൂടുതല് സന്ദര്ശിക്കപ്പെടുന്നു.
കാലാവസ്ഥ, മണ്ണൊലിപ്പ്, മനുഷ്യ ഇടപെടലുകള് എന്നിവ മൂലം ചില ഭാഗങ്ങള് നശിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സംരക്ഷണ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് ശക്തമായി ഇപ്പോഴും തുടരുന്നു.
ചൈനയുടെ ദേശീയ അഭിമാനത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് വന്മതില് ഇന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
”ചന്ദ്രനില് നിന്ന് നോക്കിയാലും നഗ്നനേത്രങ്ങള് കൊണ്ട് കാണാന് കഴിയുന്ന ഭൂമിയിലെ ഏക മനുഷ്യനിര്മ്മിതിയാണ് ചൈനയിലെ വന്മതില്” എന്ന്. ചരിത്ര ക്ലാസില് അധ്യാപിക പറഞ്ഞപ്പോള് വിശ്വസിക്കാനേ പറ്റിയിരുന്നുള്ളു. ആ വാചകം കേട്ട നിമിഷം മുതല് തന്നെ, ആ അത്ഭുതനിര്മ്മിതി സ്വന്തം കണ്ണുകള് കൊണ്ട് ഒരിക്കല് കാണണമെന്നൊരു ആഗ്രഹം മനസ്സില് മുളച്ചു തുടങ്ങി.
കാലം കഴിഞ്ഞ് അതിനെ നേരില് കാണാന് കഴിഞ്ഞപ്പോള്, അത് തീര്ച്ചയായും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സൃഷ്ടിയാണെന്ന് മനസ്സിലായി. ചരിത്രത്തിന്റെ മഹത്തായ അടയാളം, മനുഷ്യശ്രമത്തിന്റെ അളവറ്റ തെളിവ് ഈ നിലയില് വന്മതില് അതുല്യമാണ്. എന്നാല് അതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആ പ്രസ്താവനയുടെ യാഥാര്ത്ഥ്യം അപ്പോള് കൂടുതല് വ്യക്തമായി.
വസ്തുതയില്, നഗ്നനേത്രങ്ങള് കൊണ്ട് മാത്രമല്ല, ബൈനാക്കുലര് പോലുള്ള ഉപകരണങ്ങള് ഉപയോഗിച്ചാലും ഏകദേശം 400 കിലോമീറ്റര് ഉയരത്തില് ഭൂമിയെ ചുറ്റുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തില് നിന്ന് പോലും വന്മതില് വ്യക്തമായി കാണാന് പ്രയാസമാണ്. 1969ല് മനുഷ്യന് ചന്ദ്രനിലിറങ്ങുന്നതു വരെ ഈ വിശ്വാസം തന്നെയായിരുന്നു താരം. 40,000 അടി ഉയരത്തിലൂടെ പറക്കുന്ന വിമാനത്തില് നിന്നു പോലും അത് തിരിച്ചറിയാന് സാധിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തില്, ഏകദേശം 385,000 കിലോമീറ്റര് അകലെയുള്ള ചന്ദ്രനില് നിന്ന് അത് കാണാമെന്നത് ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ അതിശയോക്തി തന്നെ. ഒരാള് പറഞ്ഞുപോയ ഒരു അതിശയോക്തി, പലരും ആലോചിക്കാതെയും പരിശോധിക്കാതെയും സത്യമായി ഏറ്റെടുത്ത് ആവര്ത്തിക്കുന്ന ഒരു കഥയായി മാറിയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിലൂടെ മനസ്സിലാകുന്നത്.
2000-ത്തില് പരം വര്ഷം പഴക്കമുണ്ടായിട്ടും ഇന്നും ചെറിയ ചെറിയ മിനുക്കുപണികള് മാത്രം നടത്തിക്കൊണ്ട് അതിന്റെ തനിമയ്ക്ക് ഒരു കോട്ടവും തട്ടാതെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതും അത്ഭുതമാണ്. ചൈനയുടെ തലസ്ഥാനമായ ബീജിങ്ങില് തിന്നും ഏകദേശം ഒന്നര മണികൂര് റോഡ് മാര്ഗം സഞ്ചരിച്ചാല് ആ ഭാഗത്തുള്ള കോട്ടയുടെ പ്രവേശന ഭാഗത്തെത്താം. എതാണ്ട് 4 കി.മീറ്റര് വരെ നമുക്ക് നടന്ന് കയറാം. നല്ല കുത്തനെയുള്ള കയറ്റമാണ്. മിക്ക ഭാഗത്തും ഒരടിയില് കൂടുതലുയരമുള്ള പടികളാണ്. അതിനാല് കയറി മുകളിലെത്തല് നല്ല വ്യായാമമാണ്. ഇടക്കിടക്ക് ഓരോ വിശ്രമ കേന്ദ്രങ്ങള് പോലെ ആര്ച്ച് ഡിസൈനില് പണിതിട്ടുള്ള മട്ടുപ്പാവുകള് ഇപ്പോഴും യാതൊരു കേടുപാടുമില്ലാതെ നിലനില്ക്കുന്നത് അക്കാലത്തെ നിര്മ്മാണ വൈദഗ്ദ്ധ്യം വിളിച്ചോതുന്നു. ചൈനയിലെ വന്മതിലിലേക്ക് ബീജിംഗില് നിന്ന് എത്താനുള്ള മാര്ഗങ്ങള് പലതാണ്.
ചൈനയിലെ വന്മതില് നിരവധി ഭാഗങ്ങളായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു എന്നു പറഞ്ഞല്ലോ. ബീജിംഗിന് സമീപമുള്ള പ്രധാന പ്രവേശന കേന്ദ്രങ്ങള്, ബാദാലിംഗ്, മുടിയാന്യൂ, ജൂയോംഗുവാന്, ജിന്ഷാന്ലിംഗ്, സിമാതായ് എന്നിവയാണ്. ആദ്യ സന്ദര്ശകര്ക്ക് ഏറ്റവും ഉചിതമായ മാര്ഗ്ഗം ബാദാലിംഗു തന്നെയായതു കൊണ്ട് ഞങ്ങള് അതാണ് തെരെഞ്ഞെടുത്തത്. നടന്നു തന്നെ കയറണം. ബീജിംഗില് നിന്ന് ഏകദേശം 7080 കി.മീ. ദൂരം സഞ്ചരിച്ചാണ് ഞങ്ങള് രാവിലെ റോഡ് മാര്ഗ്ഗം അവിടെ എത്തിയത്. ഏറ്റവും കൂടുതല് സന്ദര്ശകര് എത്തുന്ന ഭാഗം കൂടിയാണത്. റോഡും ഒപ്പം റെയില് സൗകര്യവും മികച്ചതാണ്. മതില് പുനരുദ്ധരിച്ചിട്ടുള്ളതിനാല് നടക്കാന് എളുപ്പം. എത്താനുള്ള റെയില് മാര്ഗങ്ങള് -ഹൈ-സ്പീഡ് ട്രെയിനാണ്.
മുടിയാന്യൂ പ്രവേശന കവാടമാണ് മറ്റൊന്ന്. പ്രകൃതിതിസൗന്ദര്യം കൂടിയ ഈ വഴിയില് തിരക്ക് കുറവായിരിക്കും.
ബീജിംഗില് നിന്ന് ഏകദേശം 73 കി.മീ.
വിദേശ സഞ്ചാരികള് ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഭാഗം.
വനഭംഗിയും മലനിരകളും അതിമനോഹരം.
കേബിള് കാര്, ചെയര്ലിഫ്റ്റ്, ടോബോഗന് സ്ലൈഡ് എന്നിവ ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. കേബിള് കാര്, കേബിള് വേ വഴിയും ഏറ്റവും ഉയരത്തിലെത്താമെങ്കിലും പ്രായമുള്ളവര്ക്ക് അല്പം ബുദ്ധിമുട്ടാകുമെന്ന് കരുതി ആ മാര്ഗ്ഗം ഞങ്ങളുടെ പാക്കേജില് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ജൂയോംഗുവാന് ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പാസ് ആണ്. മൂന്നാമത്തെ കവാടമാണിത്.
ബീജിംഗില് നിന്ന് ഏകദേശം 60 കി.മീ.അകലെയുള്ള
പുരാതന സൈനിക കവാടമാണിത്.
മലകള്ക്കിടയിലെ പ്രതിരോധകേന്ദ്രം.
ഫോട്ടോഗ്രാഫര്മാരുടെ സ്വര്ഗമായ ജിന് ഷാന് ലിങ് ഗ്രേറ്റ് വാള് ആണ് നാലാമത്തെ കവാടം. ബീജിംഗില് നിന്ന് ഏകദേശം 130 കി.മീ. താരതമ്യേന തിരക്ക് കുറവായിരിക്കും.
മതിലിന്റെ യഥാര്ത്ഥ രൂപം കൂടുതലായി നിലനില്ക്കുന്ന ഭാഗമാണ്.
ഇവിടെത്തെ സൂര്യോദയ-സൂര്യാസ്തമയ കാഴ്ചകള് പ്രശസ്തമാണ്.
സിമാതായ് രാത്രിസന്ദര്ശനത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഭാഗമാണ്.
ബീജിംഗില് നിന്ന് ഏകദേശം 120 കി.മീ. രാത്രിയില് പ്രകാശാലങ്കാരത്തോടെയുള്ള സന്ദര്ശനം. സാഹസിക ട്രെക്കിംഗിന് അനുയോജ്യം.
ചൈനയിലെ ഗ്രേറ്റ് വാള് ഓഫ് ചൈന ലോകത്തിലെ പുതിയ ഏഴ് അത്ഭുതങ്ങളില് ഒന്നായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് അതിന്റെ വലിപ്പവും ചരിത്രപ്രാധാന്യവും മനുഷ്യപ്രയത്നത്തിന്റെ മഹത്വവും കൊണ്ടാണെന്ന് നേരിട്ടറിഞ്ഞ അനുഭവം. തെരെഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതകള് ഒന്നു കൂടി സൂചിപ്പിച്ച് ഇന്നത്തെ ഡയറി അവസാനിപ്പിക്കാം.
അസാധാരണമായ ദൈര്ഘ്യം. വന്മതിലിന്റെ ആകെ ദൈര്ഘ്യം ഏകദേശം 21,196 കിലോമീറ്റര് ആണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചല്ലോ.
മലനിരകള്, താഴ് വരകള്, മരുഭൂമികള് എന്നിവയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മനുഷ്യനിര്മിത പ്രതിരോധസംവിധാനമാണിത്.
നൂറ്റാണ്ടുകള് നീണ്ട നിര്മ്മാണം:
ക്രിസ്തുവിന് മുമ്പ് ഏഴാം നൂറ്റാണ്ട് മുതല് വിവിധ രാജവംശങ്ങള് മതില് നിര്മ്മിച്ചു.
പ്രത്യേകിച്ച് ഖിന് ഷി ഹുആങിന്റെ കാലത്തും പിന്നീട് മിങ് ഡൈനാസ്റ്റിയുടെ കാലത്തുമാണ് വലിയ വികസനം നടന്നത്.
ഏകദേശം 2,000 വര്ഷത്തിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന നിര്മ്മാണപ്രവര്ത്തനങ്ങളുടെ ഫലമാണ് ഇന്നത്തെ വന്മതില്.
എഞ്ചിനീയറിങ് വിസ്മയം:
ആധുനിക യന്ത്രസഹായങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് മലമുകളിലും ദുര്ഘട പ്രദേശങ്ങളിലും കല്ലും ഇഷ്ടികയും ഉപയോഗിച്ച് നിര്മ്മിച്ചു.
നിര്മ്മാണ സാങ്കേതികവിദ്യയും ആസൂത്രണവും ഇന്നും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു.
മനുഷ്യപ്രയത്നത്തിന്റെ പ്രതീകം:
ലക്ഷക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികളും സൈനികരും തടവുകാരും നിര്മ്മാണത്തില് പങ്കെടുത്തു.
മനുഷ്യരുടെ കൂട്ടായ പരിശ്രമത്തിന്റെയും സഹനശേഷിയുടെയും പ്രതീകമായാണ് വന്മതില് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
ചരിത്ര-സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം:
ചൈനീസ് നാഗരികതയുടെ ശക്തിയുടെയും ഐക്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ് ചൈനയുടെ വന്മതില്.
വിദേശ ആക്രമണങ്ങളില് നിന്ന് സാമ്രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാന് നിര്മ്മിച്ച പ്രതിരോധവലയം എന്ന നിലയിലും അതിന് വലിയ ചരിത്രമൂല്യമുണ്ട്. കാവ്യാത്മകമായി പറഞ്ഞാല്
‘മലകളുടെ നെഞ്ചിലൂടെ സര്പ്പത്തെപ്പോലെ വളഞ്ഞൊഴുകുന്ന കല്ലുകളുടെ നദിയാണ് ചൈനയുടെ വന്മതില്. അത് ഒരു പ്രതിരോധഭിത്തി മാത്രമല്ല; കാലത്തെയും ദൂരത്തെയും മനുഷ്യപരിധികളെയും വെല്ലുവിളിച്ച മനുഷ്യസങ്കല്പ്പത്തിന്റെ മഹാഗാഥയാണ്.’ (തുടരും….)
